Archive for the 'fragmenta' Category

Αρχή της Αδράνειας

…όποια θέση κι αν έχει κανεις ως προς το έργο της Χάννα Άρεντ, κι εγώ κρατώ μια εξόχως κριτική θέση, στην ταύτιση Κακού και κοινότοπου έχει σε κάθε περίπτωση δίκιο. Εγώ θα το έθετα κάπως αλλιώς· δε θα έλεγα ότι το κακό είναι κοινότοπο, αλλά ότι το κοινότοπο είναι το κακό — δηλαδή ακριβώς η μορφή της συνείδησης και γενικά του πνεύματος που προσαρμόζονται στον κόσμο ως έχει, που υπακούουν στην Αρχή της Αδράνειας. Η δε Αρχή της Αδράνειας, ιδού το πραγματικά θεμελιωδώς Κακό.
— T.W. Adorno, Metaphysik. Begriff und Probleme (Διαλέξεις του ’65), σ.180

Advertisements

μεγάλες αλήθειες (ΙΙ): “Τον πίθηκο τον αγόρασα στην εκποίηση ενός τσίρκου…”

Τον πίθηκο τον αγόρασα στην εκποίηση ενός τσίρκου που είχε κηρύξει πτώχευση.

Η πρώτη φορά που μου ήρθε η ιδέα να δοκιμάσω το πείραμα στο οποίο είναι αφιερωμένο αυτό το κείμενο, ήταν όταν, ένα απόγεμα διάβασα, δε θυμάμαι πού, ότι σύμφωνα με τους ιθαγενείς της νήσου της Ιάβας, οι πίθηκοι δε μιλούν όχι γιατί δε μπορούν, αλλά γιατί δε θέλουν. “Δε μιλάνε”, λένε οι ιθαγενείς, “γιατί τότε θα τους βάζαμε να δουλέψουν”.

— Leopoldo Lugones, Yzur

μεγάλες αλήθειες (Ι): “στη φορντιστική γραμμή συναρμολόγησης…”

ColorCoding

Στη φορντιστική γραμμή συναρμολόγησης η εργασιακή διαδικασία ήταν σχεδιασμένη να κρατά απασχολημένους τους εργάτες 45 δευτερόλεπτα το λεπτό. Στην ευέλικτη μονάδα παραγωγής, οι εργάτες είναι απασχολημένοι 57 δευτερόλεπτα το λεπτό.

Μπαλάντα ενάντια στην Εργασία, Kamunist Kranti

“Ενάντια σε εκείνους που θέλουνε να δώσουν στο προλεταριάτο τη θρησκεία ενός ονόματος…”

mario-mieli1-470x260

Ενάντια σε εκείνους που θέλουνε να δώσουν στο προλεταριάτο τη θρησκεία ενός ονόματος, μια (ψευδή) συνείδηση, κουστούμι και γραβάτα, αύρα και αξιοπιστία στα μάτια όσων χαίρουν σεβασμού, είναι νόμιμο να αντιτάξουμε ένα προλεταριάτο βίαιο και άγριο, αυτόνομο, με δίχως συνείδηση, καθώς και το τρίπτυχο: ΣΚΑΤΑ, ΣΑΤΑΝΑΣ, ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ.

Luciano Parinetto, ‘Analreligion e dintorni’, L’ Erba Voglio #26, 1976 (βρέθηκε στο Mario Mieli, “Homosexuality & Liberation: elements of a gay critique”)

“Η εθνικότητα του εργάτη …”

(για την Ανιούσκα)

Η εθνικότητα του εργάτη δεν είναι γαλλική, αγγλική, ή γερμανική· η εθνικότητα του εργάτη είναι η Εργασία, η ελεύθερη σκλαβιά, το ξεπούλημα του εαυτού του. Η κυβέρνησή του δεν είναι γαλλική, αγγλική, ή γερμανική· η κυβέρνηση του εργάτη είναι το Κεφάλαιο. Ο αέρας της πατρίδας του δεν είναι ο αέρας της Γαλλίας, της Γερμανίας ή της Αγγλίας· είναι ο αέρας του εργοστασίου. Το έδαφος που του ανήκει δεν είναι το γαλλικό, το αγγλικό ή το γερμανικό· το έδαφος που του ανήκει είναι δυο μέτρα κάτω απ’ τη γη.

Καρλ Μαρξ, Για το Βιβλίο του Φ. Λιστ “Το Εθνικό Σύστημα της Πολιτικής Οικονομίας”, 1845

*

‘Ενας από τους καλύτερους και πιο φημισμένους άγγλους οικονομολόγους, ο McCulloch, μαθητής του κυνικού Ρικάρντο, εξοικειωμένος με τις τωρινές συνθήκες και κάτοχος μιας συνολικής εικόνας για την εξέλιξη της αστικής κοινωνίας, σε μια δημόσια διάλεξή του τόλμησε, εν μέσω χειροκροτημάτων, να εφαρμόσει στην πολιτική οικονομία αυτό που λέει ο Baco για τη φιλοσοφία:

“Ο άνθρωπος, απέχοντας από το να εκφέρει κρίσεις, προοδεύοντας σταδιακά, υπερβαίνοντας τα εμπόδια που λες και είναι βουνά τον εμποδίζουν από το να συνεχίσει τη μελέτη του, θα κατακτήσει εν καιρώ τις κορυφές της γνώσης, από όπου μπορεί κανείς να απολαύσει την γαλήνη και τον καθαρό αέρα, από όπου μπορεί κανείς να δει τη Φύση σε όλη της την ομορφιά,  και από όπου, παίρνοντας ένα εύκολο κατηφορικό μονοπάτι, θα μπορεί κανείς να κατεβαίνει μέχρι τις τελευταίες λεπτομέρειες της πρακτικής”

Καλός καθαρός αέρας η χολεριασμένη ατμόσφαιρα των υπογείων κατοικιών της Αγγλίας! Μεγαλόπρεπη ομορφιά της Φύσης τα απίστευτα κουρέλια που φορά η φτωχολογιά, τα μαραμένα, κακιασμένα κορμιά των γυναικών που έχουν λιώσει από τη δουλειά, την εξαθλίωση· τα παιδιά, που κυλιούνται στα βοθρολύμματα· τα εκτρώματα, που γεννά η μηχανική υπερεργασία στα εργοστάσια! Οι πολυαγαπημένες τελευταίες λεπτομέρειες της πρακτικής: η πορνεία, ο φόνος, η αγχόνη!

Καρλ Μαρξ, Κριτικά σχόλια στο άρθρο “Ο Βασιλιάς της Πρωσίας και η Κοινωνική Μεταρρύθμιση. Από έναν Πρώσο” (Φόρβερτς, № 60), 184

“Ας υποθέσουμε ότι παρήγαμε ως άνθρωποι…”

Ας υποθέσουμε ότι παρήγαμε ως άνθρωποι. Ο καθένας μας θα είχε στην παραγωγή του προβεί σε μια διπλή κατάφαση του εαυτού του και του άλλου. Στην παραγωγή μου θα είχα αντικειμενοποιήσει την ατομικότητά μου, την ιδιαιτερότητά της, και επομένως, αφενός κατά τη δραστηριότητα θα απολάμβανα μια εκδήλωση ζωής, αφετέρου στη θέα του αντικειμένου θα βίωνα την ατομική ευτυχία να μπορώ να γνωρίσω την προσωπικότητά μου ως αντικειμενική, αισθητά ορατή, και άρα ως δύναμη που υπάρχει πέραν κάθε αμφιβολίας. 2) Στη δική σου απόλαυση, ή στη δική σου χρήση του προϊόντος μου, θα είχα άμεσα την απόλαυση του να έχω τη συνείδηση ότι με την εργασία μου ικανοποιείται μια ανθρώπινη ανάγκη, και άρα ότι [με την εργασία μου] αντικειμενοποιείται η ανθρώπινη ουσία,  και άρα ότι έχω παράξει ένα αντικείμενο που ανταποκρίνεται στην ανάγκη της ανθρώπινης ουσίας ενός άλλου. 3) θα είχα γίνει για εσένα ο διάμεσος ανάμεσα σε εσένα και το γένος [Gattung], και άρα θα αναγνωριζόμουν από εσένα ως ολοκλήρωση της ίδιας σου της ουσίας και αναγκαίο μέρος σου, και άρα θα εύρισκα την επιβεβαίωση τόσο στη σκέψη όσο και την αγάπη σου. 4) μέσα από τη δική μου ατομική εκδήλωση ζωής θα  είχα άμεσα δημιουργήσει τη δική σου εκδήλωση ζωής, και άρα θα είχα επιβεβαιώσει και πραγματώσει άμεσα με τη δική μου ατομική δραστηριότητα την αληθινή μου ουσία, την ανθρώπινη κοινότητα.

Τα προϊόντα μας θα ήταν ισάριθμοι καθρέφτες, από τους οποίους θα αντανακλώνταν η ουσία μας.

Επιπλέον, αυτή η σχέση είναι αμοιβαία· θα συνέβαινε από τη μεριά σου, ό,τι συνέβη από τη δική μου.

Ας παρατηρήσουμε τις διαφορετικές στιγμές, όπως εμφανίζονται υπό αυτή την προϋπόθεση:

Η εργασία μου θα ήταν ελεύθερη εκδήλωση ζωής, και άρα απόλαυση της ζωής. Υπό τη συνθήκη της ατομικής ιδιοκτησίας είναι ξένωση της ζωής, γιατί εργάζομαι για να ζω, για να παρέχω στον εαυτό μου ένα μέσο της ζωής. Η εργασία μου δεν είναι ζωή.

Δεύτερον: Στην εργασία μου θα εύρισκε την κατάφασή της η ιδιαιτερότητα της ατομικότητάς μου, γιατί θα εύρισκε την κατάφασή της η ατομική μου ζωή. Η εργασία θα ήταν τότε αληθινή, δρώσα ιδιοκτησία [κάπως πιο ελεύθερα: Η εργασία θα ήταν τότε κάτι αληθινά, ενεργά δικό μου]. Υπό τη συνθήκη της ιδιωτικής ιδιοκτησίας η ατομικότητά μου ξενώνεται μέχρι το σημείο αυτή η δραστηριότητα να μου γίνει μισητή, ένα μαρτύριο, μόνο φαινομενικότητα δραστηριότητας, και άρα μονάχα αναγκαστική δραστηριότητα, κάτι που μου επιβάλλεται μόνο διαμέσου μιας εξωτερικής τυχαίας ανάγκης, και όχι από μια εσωτερική αναγκαία ανάγκη.

Η εργασία μου μπορεί να εμφανιστεί στο αντικείμενό μου μόνο ως αυτό που είναι. Δε γίνεται να εμφανιστεί ως αυτό που στην ουσία της δεν είναι. Και γι’ αυτό δεν εμφανίζεται παρά μόνο ως η αντικειμενική, αισθητή, ορατή, και γι’ αυτό υπάρχουσα πέρα από κάθε αμφιβολία έκφραση της απώλειας του εαυτού μου, της αδυναμίας μου.

-Καρλ Μαρξ, Σχόλια στο βιβλίο του Τζέημς Μιλς “Eléméns d’economie politique“(1844)

Αντιτίθεσαι σε αυτό το ερώτημα για τον ταξικό χαρακτήρα…

Ερ. Αντιτίθεσαι σε αυτό το ερώτημα για τον ταξικό χαρακτήρα ενός συγκεκριμένου ατόμου επειδή δεν υπάρχουνε κοινωνικές τάξεις, παρά μόνο επαγγέλματα, ή για άλλους, πιο λεπτούς λόγους;

Απ. Καταρχήν, υπάρχουν διαφορές, και όχι απλά διαφορές, αλλά αντιθέσεις πρώτου μεγέθους, ανάμεσα στην κοινωνιολογική σύλληψη των κοινωνικο-οικονομικών κατηγοριών, και στην εγελο-κομμουνιστική σύλληψη της κοινωνικής τάξης.

Στην κοινωνιολογική σύλληψη, οι κοινωνικο-οικονομικές κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της ‘τάξης’ και ενός αναρίθμητου πλήθους από υποστρώματα ορίζονται:

α) ξεκινώντας από το μερικό, δηλ. το άτομο, δηλ. αναλυτικά/επαγωγικά·

β) ως διαχρονικά αθροίσματα ατόμων που έχουν κοινά χαρακτηριστικά ως προς το επάγγελμα, το εισόδημα ή και την κουλτούρα·

γ) ως στατικές και φυσιολογικές οντότητες εντός της εκάστοτε κοινωνίας, δηλ. βιολογικά.

Στην εγελο-κομμουνιστική σύλληψη, οι κοινωνικές τάξεις ορίζονται

α) ξεκινώντας από το όλο, δηλ. την κοινωνική μορφή, δηλ. συνθετικά/παραγωγικά·

β) ως δρώντες φορείς αμοιβαία αντιτιθέμενων ιστορικών συμφερόντων, εγγενών στην κοινωνική μορφή·

γ) με μια οπτική που στοχεύει προς την κατάργηση του Κράτους και της Οικονομίας, δηλ. νεκρολογικά.

http://www.angelfire.com/pop2/pkv/class.html